โครงการวิจัย

การศึกษาฤทธิ์เบาหวาน ต้านอนุมูลอิสระ และต้านการอักเสบของผลิตภัณฑ์ต้นแบบเครื่องดื่มฟังก์ชันนอลชนิดผงสําเร็จรูปจากสารสกัดข้าวเบายอดม่วง

Antidiabetic, antioxidant and anti-inflammatory agents of prototype product beverage by instant functional powder from Bou Yod Mung rice extract

รายละเอียดโครงการ

ปีงบประมาณ 2567
หน่วยงานเจ้าของโครงการ
ลักษณะโครงการ โครงการใหม่
ประเภทโครงการ โครงการเดี่ยว
ประเภทงานวิจัย โครงการวิจัยและพัฒนา
วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2566
วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) 30 กันยายน 2567
วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) 1 พฤศจิกายน 2566
ประเภททุนวิจัย ทุน ววน.
สถานะโครงการ สิ้นสุดโครงการ(ส่งผลผลิตเรียบร้อยแล้ว)
เลขที่สัญญา
เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา ไม่ใช่
เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม ไม่ใช่
บทคัดย่อโครงการ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณค่าทางโภชนาการ ฤทธิ์ทางชีวภาพ และพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มฟังก์ชันนอลชนิดผงจากสารสกัดข้าวเบายอดม่วงข้าวเบายอดม่วง ซึ่งเป็นข้าวประจำถิ่นของจังหวัดตรัง มีเม็ดสีม่วงซึ่งเป็นแหล่งของสารฟีนอลิกโดยเฉพาะกลุ่มแอนโทไซยานิน ลักษณะเด่นมีรสชาติที่ดี นุ่มและหอม คุณค่าทางโภชนการพบว่ามีคาร์โบไฮเดรตร้อยละ 78.74 ± 0.12 โปรตีนร้อยละ 9.47 ± 0.10 ไขมันร้อยละ 2.35 ± 0.10 ความชื้นร้อยละ 7.85 ± 1.03 และเถ้าร้อยละ 1.70 ± 0.05 นอกจากนั้นมีปริมาณวิตามินและแร่ธาตุที่สำคัญ เมื่อศึกษาหาสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดสารแอนโทไซยานินจากข้าวเบายอดม่วงโดยวิธี Sonication โดยใช้ 1% acetic acid ใน 70% ethanol ที่อุณหภูมิ 45 °C เป็นเวลา 60 นาที ให้ผลผลิตสารสกัดสูงสุด (105.49 กรัม) และได้ปริมาณฟีนอลิกทั้งหมดสูงสุด 4.56 mg Ferulic Acid/g DW ความสามารถในการยับยั้งเอนไซม์ α-glucosidase พบว่าสารสกัดที่ความเข้มข้น 100 μg/mL ยับยั้ง Maltase ได้ 68.24% และ Sucrase ได้ 71.25% ซึ่งสูงกว่าสารมาตรฐาน Acarbose (50.00%) ประสิทธิภาพในการต้านอนุมูลอิสระจากการประเมินด้วยวิธี DPPH พบว่ามีค่า IC50 เท่ากับ 55.34 μg/mL แสดงให้เห็นว่าข้าวเบายอดม่วงมีศักยภาพในการต้านอนุมูลอิสระ การศึกษาต่อในระดับเซลล์พบว่าสารสกัดสามารถกระตุ้นการแสดงออกของยีน antioxidant enzymes ได้แก่ SOD, GPx, CAT และ COL1A2 ในเซลล์ไฟโบรบลาสต์ได้อย่างมีนัยสำคัญและเพิ่มขึ้นตามความเข้มข้นของสารสกัด ฤทธิ์ต้านการอักเสบในเซลล์แมคโครฟาจ RAW 264.7 ที่ถูกกระตุ้นด้วย LPS พบว่าสามารถยับยั้งการแสดงออกของยีนอักเสบ (NF-κB, TNF-α, IL-1β และ IL-6) ได้อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มฟังก์ชันนอลชนิดผงโดยใช้วิธีการทำแห้งแบบพ่นฝอยที่อุณหภูมิ 170 °C ซึ่งให้ผลผลิตสูงสุดที่ 38.32% โดยผลิตภัณฑ์ที่ได้มีค่าปริมาณโปรตีนสูงถึง 9.45% ฟีนอลิก 4.12 mg/g และแอนโทไซยานิน 2.67 mg/g ซึ่งสะท้อนถึงคุณสมบัติของสารออกฤทธิ์ที่ยังคงอยู่ในผลิตภัณฑ์หลังการแปรรูป งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าข้าวเบายอดม่วงมีศักยภาพสูงในการเป็นวัตถุดิบฟังก์ชันนอลเพื่อสุขภาพ ทั้งในด้านคุณค่าทางโภชนาการ ฤทธิ์ต้านเบาหวาน ต้านอนุมูลอิสระ และต้านการอักเสบ
รายละเอียดการนำไปใช้งาน
หลังจากการทำวิจัยเสร็จสิ้นมีการเชื่อมโยงกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียคือกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกข้าวเบายอดม่วง ซึ่งเป็นกลุ่มต้นน้ำ โดยมีการลงพื้นที่ไปถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัยทั้งด้านกรรมวิธีในการผลิตผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มฟังก์ชันนอล คุณค่าทางโภชนการและโภชนเภสัชของผลิตภัณฑ์ให้กับกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่เป้าหมาย เพื่อยกระดับการผลิตข้าวเบายอดม่วงแบบอินทรีย์และส่งเสริมศักยภาพการผลิตตลอดห่วงโซ่การผลิตที่ผ่านมาตราฐานเพื่อเป็นแหล่งวัตถุดิบต้นน้ำในการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์สหรับการผลิตในปริมาณมากในระดับอุตสาหกรรม และยังช่วยยกระดับมาตรฐานการครองชีพและความเป็นอยู่ของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวเบายอดม่วงในชุมชนให้ดีขึ้นนำไปสู่การแก้ปัญหาความยากจน ความเหลื่อมล้ำ และความไม่เสมอภาคของสังคม นอกจากนั้นนำความรู้ที่ได้จากงานวิจัยทางด้านคุณค่าทางโภชนาการและโภชนเภสัชของผลิตภัณฑ์ ไปถ่ายทอดความรู้โดยจัดอบรมกับกลุ่มเป้าหมายทั้งกลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มวัยทำงาน บุคคลที่สนใจ และที่สำคัญคือกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม) ซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลพฤติกรรมสุขภาพอนามัยและเป็นผู้สื่อข่าวสารสาธารณสุขให้กับคนในชุมชน โดยตั้งเป้าไว้จำนวน 4 ครั้งทั้งในจังหวัดตรังและจังหวัดนครศรีธรรมราช
เอกสาร Final Paper(s)
  • -

ทีมวิจัย

หัวหน้าโครงการ
ที่ นักวิจัย หน่วยงาน ตำแหน่งในทีม การมีส่วนร่วม (%)
1สินีนาฎ อารีกิจคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชหัวหน้าโครงการ40
2สุดนัย เครือหลีคณะเกษตรศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชผู้ร่วมวิจัย15
3อุไรวรรณ เพ็ชรกูลคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชผู้ร่วมวิจัย20
4สุณิษา คงทองคณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชผู้ร่วมวิจัย25

ทรัพย์สินทางปัญญา

ที่ ชื่อทรัพย์สินทางปัญญา ประเภททรัพย์สินทางปัญญา เลขที่หนังสือสำคัญ/หนังสือรับรอง ปีที่ได้รับการจดทะเบียน (พ.ศ.)
1สูตรผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มฟังก์ชันนอลชนิดผงสำเร็จรูปจากข้าวเบายอดม่วงและกรรมวิธีการผลิตอนุสิทธิบัตรอว 0655.36/11932568