โครงการวิจัย

ดัชนีการขาดแคลนน้ำในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ แบบเรียลไทม์

Real-time of the water poverty index in the Sathing Phra Peninsula

รายละเอียดโครงการ

ปีงบประมาณ 2567
หน่วยงานเจ้าของโครงการ
ลักษณะโครงการ โครงการใหม่
ประเภทโครงการ โครงการเดี่ยว
ประเภทงานวิจัย โครงการวิจัยและพัฒนา
วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2566
วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) 30 กันยายน 2567
วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) 1 พฤศจิกายน 2566
ประเภททุนวิจัย ทุน ววน.
สถานะโครงการ สิ้นสุดโครงการ(ส่งผลผลิตเรียบร้อยแล้ว)
เลขที่สัญญา
เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา ไม่ใช่
เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม ไม่ใช่
บทคัดย่อโครงการ ปัจจุบันพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ เผชิญกับความเสี่ยงในด้านความพอเพียงของปริมาณน้ำต้นทุนที่ใช้เพื่อการเกษตรกรรม และด้านคุณภาพน้ำ เพราะในบางเดือนแหล่งน้ำต้นทุน (ทะเลสาบสงขลา) มีค่าความเค็มสูง เนื่องจากเกิดการรุกล้ำของน้ำทะเล จึงไม่เหมาะแก่การทำการเกษตรกรรม รวมถึงความเสี่ยงในการขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภคที่เกิดจากการที่คุณภาพน้ำใต้ดินมีค่าความเค็มสูง อันเกิดจากการรุกตัวของค่าความเค็มในชั้นน้ำใต้ดิน ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวนี้มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะขาดแคลนน้ำในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ แต่บางครั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ยังไม่สามารถประกาศเป็นสภาวะภัยแล้งได้ เนื่องจากบทนิยามเพื่อใช้บังคับในพระราชบัญญัติ (มาตรา 4) กำหนดภาวะน้ำแล้ง คือ สภาวะที่ปริมาณน้ำ ปริมาณการไหลของน้ำ หรือระดับลดลงอย่างต่อเนื่องจนอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของคน สัตว์ และพืชที่ อยู่ในพื้นที่ใดพื้นทีหนึ่ง ซึ่งไม่รวมถึงการรุกล้ำตัวของค่าความเค็มทั้งในแหล่งน้ำผิวดินและแหล่งน้ำใต้ดิน โครงการวิจัยนี้มุ่งพัฒนาระบบและเครื่องมือเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ จังหวัดสงขลา ซึ่งประสบปัญหาความเสี่ยงด้านปริมาณและคุณภาพน้ำ ทั้งจากภาวะขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งและการรุกล้ำของน้ำเค็มในแหล่งน้ำผิวดินและใต้ดิน การดำเนินงานใช้วิธีกระบวนการวิเคราะห์เชิงลำดับชั้น (Analytical Hierarchy Process: AHP) เพื่อกำหนดค่าน้ำหนักองค์ประกอบของดัชนีการขาดแคลนน้ำ (Water Poverty Index: WPI) ครอบคลุม 5 ด้าน ได้แก่ ทรัพยากรน้ำ การเข้าถึงทรัพยากรน้ำ ความสามารถในการพัฒนา การใช้ประโยชน์ และสิ่งแวดล้อม โดยวิเคราะห์ในระดับตำบล พร้อมพัฒนาเกณฑ์และระบบฐานข้อมูล MIS และระบบเฝ้าระวังการขาดแคลนน้ำแบบเรียลไทม์ที่สามารถแสดงผลในรูปแผนที่ออนไลน์และแจ้งเตือนผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยผลลัพธ์ที่ได้จากงานวิจัยนี้ทำให้เกิดข้อมูลเชิงพื้นที่ที่สะท้อนระดับความวิกฤตน้ำอย่างทันเวลา ช่วยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถจัดลำดับความจำเป็นเร่งด่วนของพื้นที่เสี่ยง วางแผนเผชิญเหตุภัยแล้งได้ทันท่วงที ลดความเสียหายจากภัยแล้ง และช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและการใช้ทรัพยากรน้ำอย่างมีประสิทธิภาพในจังหวัดสงขลา
รายละเอียดการนำไปใช้งาน
เอกสาร Final Paper(s)
  • -

ทีมวิจัย

หัวหน้าโครงการ
ที่ นักวิจัย หน่วยงาน ตำแหน่งในทีม การมีส่วนร่วม (%)
1ณัฐพล แก้วทองคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาหัวหน้าโครงการ25
2ชยณัฐ บัวทองเกื้อวิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรมและการจัดการ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชผู้ร่วมวิจัย15
3ต่อลาภ การปลื้มจิตรคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย20
4จิรวัฒน์ จันทองพูนคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย10
5ผศ. จตุพร จิรันดรคณะบริหารธุรกิจ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย15
6กิติศักดิ์ ชุมทองคณะศิลปศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย15