โครงการวิจัย
การระบุชนิดและการวิเคราะห์โปรตีนโครงสร้างของไวรัสทิลาเปียเลค
Identification and analysis of structural protein of Tilapia lake virus
รายละเอียดโครงการ
| ปีงบประมาณ | 2567 |
| หน่วยงานเจ้าของโครงการ | |
| ลักษณะโครงการ | โครงการใหม่ |
| ประเภทโครงการ | โครงการเดี่ยว |
| ประเภทงานวิจัย | โครงการประยุกต์ |
| วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 1 ตุลาคม 2566 |
| วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 30 กันยายน 2567 |
| วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) | 1 พฤศจิกายน 2566 |
| ประเภททุนวิจัย | ทุน ววน. |
| สถานะโครงการ | สิ้นสุดโครงการ(ส่งผลผลิตเรียบร้อยแล้ว) |
| เลขที่สัญญา | |
| เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา | ไม่ใช่ |
| เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม | ไม่ใช่ |
| บทคัดย่อโครงการ | การระบุชนิดและการวิเคราะห์โปรตีนโครงสร้างของไวรัสทิลาเปียเลค ชาญยุทธ สุดทองคง1 กิติพงศ์ อังศุจินดา2 วันชัย อัศวลาภสกุล3 พุทธรัตน์ เบ้าประเสริฐกุล4 ศิลปชัย เสนารัตน์5 บทคัดย่อ ไวรัสทิลาเปียเลค เป็นไวรัสที่มีสารพันธุกรรมเป็นอาร์เอ็นเอสายเดี่ยว แบบลบ ที่ก่อให้เกิดโรคในปลานิล ซึ่งเป็นสัตว์เศรษฐกิจสำคัญในกว่า 90 ประเทศ รวมถึงประเทศไทยที่ผลิตปลานิลได้มากกว่า 200,000 ตันต่อปี อย่างไรก็ตาม การระบาดของไวรัสได้สร้างความเสียหายต่ออุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงปลา โดยอัตราการตายของปลานิลที่ติดเชื้ออาจสูงถึงร้อยละ 90 ในเวลาเพียง 1 เดือน และปัจจุบันยังไม่มีวิธีการควบคุมที่มีประสิทธิภาพสูง โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อระบุและยืนยันชนิดโปรตีนโครงสร้างของไวรัสทิลาเปีเลคเพื่อนำไปพัฒนาชุดตรวจสอบไวรัสและผลิตภัณฑ์เพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันในปลา งานวิจัยเริ่มต้นจากการเก็บตัวอย่างจากลูกปลานิลที่สงสัยว่าติดเชื้อไวรัส และยืนยันการติดเชื้อด้วยเทคนิค RT-PCR จากนั้นเพิ่มจำนวนไวรัสในเซลล์ไลน์ถาวร E-11 และทำบริสุทธิ์ไวรัสด้วยวิธี sucrose gradient centrifugation ผลการทดลองแสดงให้พบว่าสามารแยกไวรัสทิลาเปียเลคบริสุทธิ์ได้ หลังจากส่องด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบส่องผ่าน พบว่ามีอนุภาคทรงกลมขนาด 50-70 นาโนเมตร มีเปลือกหุ้ม (envelope) และแยกโปรตีนของไวรัสด้วยเทคนิค SDS-PAGE พบโปรตีนน้ำหนักโมเลกุลประมาณ 40, 38, 21, 19, 13 และ 11 kDa ตามลำดับ โดยโปรตีนน้ำหนักโมเลกุล 38 kDa ถูกเลือกนำไปวิเคราะห์ลำดับกรดอะมิโนด้วย LC-MS/MS เนื่องจากพบว่าโปรตีนดังกล่าวมีปริมาณมากที่สุดในไวรัสทิลาเปียเลคบริสุทธิ์ และผลจากการวิเคราะห์พบว่าโปรตีนดังกล่าวเป็นโปรตีนที่แปลรหัสมาจากสายพันธุกรรมที่ 4 ของไวรัสทิลาเปียเลค แต่ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นโปรตีนโครงสร้างของไวรัส จำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติม เพื่อนำไปใช้พัฒนาเทคโนโลยีตรวจสอบไวรัส เช่น ชุดตรวจแบบ strip test ที่สามารถใช้ในภาคสนามเพื่อเฝ้าระวังการระบาด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์โปรตีนรีคอมบิแนนท์เพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันในปลาต่อไปได้ คำสำคัญ: ไวรัสทิลาเปียเลค, โปรตีนโครงสร้าง, ปลานิล 1 สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเลและสิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง 2 สถาบันวิจัยทรัพยากรทางน้ำ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร 3 ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร 4 กองวิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ กรมประมง เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 5 สาขาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา |
| รายละเอียดการนำไปใช้งาน | |
| เอกสาร Final Paper(s) |
|
ทีมวิจัย
หัวหน้าโครงการ
| ที่ | นักวิจัย | หน่วยงาน | ตำแหน่งในทีม | การมีส่วนร่วม (%) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ผศ.ดร. ชาญยุทธ สุดทองคง | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง | หัวหน้าโครงการ | 100 |
บทความวารสาร
| ที่ | ชื่อบทความ | วารสาร/หนังสือ ที่ตีพิมพ์ | ระดับบทความ | ฐานข้อมูลที่ตีพิมพ์ | วันที่ตีพิมพ์ |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Identification of Tilapia lake virus structural protein | - | ระดับนานาชาติ | Scopus | 2 ตุลาคม 2568 |