โครงการวิจัย
การขยายผลธนาคารปูม้าสู่การเพิ่มผลผลิตและมูลค่าทรัพยากรชายฝั่งตามแนวทางเศรษฐกิจสีน้ำเงินในจังหวัดตรังและกระบี่
Expanding the Blue Crab Bank to Increase Productivity and Value of Coastal Resources According to the Blue Economy in Trang and Krabi Provinces
รายละเอียดโครงการ
| ปีงบประมาณ | 2567 |
| หน่วยงานเจ้าของโครงการ | |
| ลักษณะโครงการ | โครงการใหม่ |
| ประเภทโครงการ | โครงการเดี่ยว |
| ประเภทงานวิจัย | โครงการประยุกต์ |
| วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 1 ตุลาคม 2566 |
| วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 30 กันยายน 2567 |
| วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) | 16 พฤษภาคม 2567 |
| ประเภททุนวิจัย | ทุน วช. |
| สถานะโครงการ | สิ้นสุดโครงการ(ส่งผลผลิตเรียบร้อยแล้ว) |
| เลขที่สัญญา | ืN24A670696 |
| เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา | ไม่ใช่ |
| เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม | ไม่ใช่ |
| บทคัดย่อโครงการ | การวิจัยนี มุ่งขยายผลธนาคารปูม้าและเพิ่มผลผลิต และทรัพยากรชายฝั่งตามแนวทางเศรษฐกิจสีน า เงินในจังหวัดตรังและกระบี่ โดยมุ่งเน้นความยั่งยืนของการท าโครงธนาคารปูม้าชุมชนและการสร้างรายได้แก่ สมาชิก ผลการด าเนินงานมีแม่ปูไข่นอกกระดองเข้าสู่ธนาคารปูม้า 77 แห่ง ช่วงเดือนพฤษภาคม 2567 ถึง กุมภาพันธ์ 2568 จ านวน 104,715 ตัว เฉลี่ย 135 ตัวต่อธนาคารต่อเดือน จ านวนลูกปูม้าที่ปล่อยทั งหมด 52.36 พันล้านตัว คาดว่ามีจ านวนลูกปูม้าที่รอดตาย 523,575 ตัว คิดเป็นมูลค่าประมาณ 10.47 ล้านบาท มี การถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการขุนปูม้าใน 2 พื นที่ ได้แก่ ศูนย์การเรียนรู้ธนาคารปูม้าบ้านปากคลอง จังหวัด ตรัง และศูนย์การเรียนรู้ธนาคารปูม้าบ้านแหลมสัก จังหวัดกระบี่ นอกจากนั นมีการบ ารุงรักษาอุปกรณ์ให้กับ ธนาคารปูม้าจ านวน 77 แห่ง และยกระดับให้เป็นศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้าจ านวน 2 แห่ง คือ ศูนย์เรียนรู้ ธนาคารปูม้าบ้านแหลมสัก จังหวัดกระบี่ และศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้าเกาะลิบง จังหวัดตรัง มีกิจกรรมการ ประชุมคณะท างานเครือข่ายธนาคารปูม้าสู่แผนท้องถิ่น โดยมีหลายหน่วยงานเข้ามาสนับสนุนกิจกรรมของ ธนาคารปูม้า กิจกรรมส าคัญหน่วยงานภาคีเครือข่ายเข้าร่วม เช่น กิจกรรมการปล่อยสัตว์ทะเลวัยอ่อนคืนสู่ ทะเล กิจกรรมฝึกอบรมสร้างจิตส านึกการท าธนาคารปูม้าและปลูกหญ้าทะเลแก่เยาวชนให้กับศูนย์เรียนรู้ ธนาคารปูม้าเกาะลิบงและโรงเรียนบ้านเกาะจ า มีการน าเสนอผลการด าเนินงานและเสวนาแลกเปลี่ยนความ คิดเห็น ในงานนิทรรศการงานกินปูม้าตรังครั งที่ 5 มีมูลค่าการซื อขาย 342,829 บาท และภายในงานมีการมอบ โล่และเกียรติบัตรให้กับศูนย์เรียนรู้และธนาคารปูม้าดีเด่นจ านวน 69 แห่ง มีการจัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ ความรู้ให้ชาวประมงพื นบ้านมีแนวปฏิบัติตามมาตรฐานการท าการประมงพื นบ้านอย่างยั่งยืนในพื นที่อ าเภอ หาดส าราญ จังหวัดตรัง และอ าเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ อีกทั งทางโครงการยังมีการส่งเสริมให้ ผู้ประกอบการธุรกิจชุมชนสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัสดุเศษเหลือจากการแปรรูป และมีความรับผิดชอบต่อ สิ่งแวดล้อมในการจัดการน าทิ งจากการแปรรูป โดยมุ่งเน้นการแปรรูปผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่มและการบ าบัดน า เสียโดยการเพิ่มมูลค่าจากการแปรรูป การจัดการวัสดุเศษเหลือและการจัดการน าเสียจากการแปรรูปให้แก่ วิสาหกิจชุมชนปลาเค็มสิเกา จังหวัดตรัง และกลุ่มรีสกี ปรียา จังหวัดกระบี่ โดยการผลิตน าหมักชีวภาพจาก เศษเหลือจากการแปรรูป การฟื้นฟูและถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการเลี ยงปลิงทะเลขาวโดยวิธีการ เลียนแบบธรรมชาติให้กับบ้านแหลมไทร จังหวัดตรัง และบ้านเกาะปู จังหวัดกระบี่ และถ่ายทอดองค์ความรู้ ปูด าให้กับกลุ่มส่งเสริมการอนุรักษ์ป่าชายเลนบ้าน โคกออก จังหวัดตรัง และบ้านคลองยี่เหร่ จังหวัดกระบี่ และ การประเมินผลกระทบของธนาคารปูม้าต่อชาวประมงและผู้ที่เกี่ยวข้องในห่วงโซ่อุปทานด้านเศรษฐกิจพบว่ามี รายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ นต่อเดือนร้อยละ 52.72 ด้านสังคมพบว่าการท าธนาคารปูม้าในชุมชนประสบความส าเร็จร้อย ละ 98 และด้านสิ่งแวดล้อมพบว่าจ านวน ปูม้าเพิ่มมากขึ นจากเดิมร้อยละ 97 และท าให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการ ฟื้นฟูสัตว์ทะเลเศรษฐกิจน าไปสู่ความยั่งยืนของชุมชนชายฝั่งจังหวัดตรังและกระบี่ ค้าส้าคัญ: เศรษฐกิจสีน าเงิน ทรัพยากรชายฝั่ง สัตว์ทะเล ทะเลอันดามัน ประเทศไทย |
| รายละเอียดการนำไปใช้งาน | |
| เอกสาร Final Paper(s) |
|
ทีมวิจัย

หัวหน้าโครงการ
| ที่ | นักวิจัย | หน่วยงาน | ตำแหน่งในทีม | การมีส่วนร่วม (%) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ผศ.ดร. วิกิจ ผินรับ | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง | หัวหน้าโครงการ | 50 |
| 2 | ผศ. มาโนช ขำเจริญ | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง | ผู้ร่วมวิจัย | 10 |
| 3 | จุติมา บุญมี | วิทยาลัยการโรงแรมและการท่องเที่ยว ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง | ผู้ร่วมวิจัย | 10 |
| 4 | ผศ. กรรณิกา บัวทองเรือง | วิทยาลัยการโรงแรมและการท่องเที่ยว ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง | ผู้ร่วมวิจัย | 10 |
| 5 | ผศ.ดร. นัฏฐา คเชนทร์ภักดี | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง | ผู้ร่วมวิจัย | 20 |