โครงการวิจัย

การพัฒนาเทคนิคปฏิกิริยาลูกโซ่โพลิเมอเรสแบบดูเพล็กซ์ (Duplex PCR) ในการตรวจเชื้อฟลา โวแบคทีเรียม 2 ชนิด ที่ก่อให้เกิดโรคคอลัมนาริสในปลาเศรษฐกิจของไทย

Development of Duplex PCR Technique for Flavobacterium oreochromis and Flavobacterium covae Detection, Causing Columnaris Disease in Economic Fish of Thailand

รายละเอียดโครงการ

ปีงบประมาณ 2568
หน่วยงานเจ้าของโครงการ
ลักษณะโครงการ โครงการใหม่
ประเภทโครงการ โครงการเดี่ยว
ประเภทงานวิจัย โครงการวิจัยและพัฒนา
วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2567
วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) 30 กันยายน 2568
วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2567
ประเภททุนวิจัย งบประมาณรายได้
สถานะโครงการ สิ้นสุดโครงการ(ส่งผลผลิตเรียบร้อยแล้ว)
เลขที่สัญญา
เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา ไม่ใช่
เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม ไม่ใช่
บทคัดย่อโครงการ โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเทคนิคปฏิกิริยาลูกโซ่โพลิเมอเรสแบบดูเพล็กซ์ (Duplex PCR) สำหรับการตรวจและจำแนกเชื้อ Flavobacterium covae และ Flavobacterium oreochromis เป็นสาเหตุสำคัญของโรคคอลัมนาริสในปลาเศรษฐกิจของประเทศไทย โดยมุ่งพัฒนา วิธีการตรวจวินิจฉัยที่มีความรวดเร็ว ความไว และความจำเพาะสูง เพื่อสนับสนุนการเฝ้าระวังและ ควบคุมโรคในระบบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ การดำเนินการศึกษาเริ่มจากการค้นหาบริเวณดีเอ็นเอที่มี ความแตกต่างระหว่างเชื้อทั้งสองชนิด โดยเปรียบเทียบลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน outer membrane ß-barrel จากนั้นออกแบบไพรเมอร์จำนวน 3 เส้น ประกอบด้วยไพรเมอร์ forward ร่วมกัน 1 เส้น และไพรเมอร์ reverse ที่มีความจำเพาะต่อเชื้อแต่ละชนิด 2 เส้น ซึ่งสามารถเพิ่มปริมาณชิ้นส่วนดีเอ็น เอที่มีขนาดแตกต่างกัน คือประมาณ 150 คู่เบสสำหรับ F. covae และ 250 คู่เบสสำหรับ F. oreochromis พร้อมทั้งปรับสภาวะของปฏิกิริยา duplex PCR ให้เหมาะสม ผลการศึกษาพบว่า เทคนิค duplex PCR ที่พัฒนาขึ้นสามารถตรวจพบดีเอ็นเอของเชื้อทั้งสองชนิดได้ต่ำสุดที่ความเข้มข้น 1 pg ต่อปฏิกิริยา และมีความจำเพาะสูง โดยไม่เกิดการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอของแบคทีเรียก่อโรคใน ปลาเศรษฐกิจชนิดอื่น เมื่อนำเทคนิคดังกล่าวไปใช้ในการระบุชนิดของเชื้อแบคทีเรีย Flavobacterium spp. จำนวน 40 ไอโซเลตที่แยกได้จากเหงือกของปลาเศรษฐกิจในประเทศไทยที่ ป่วยจากโรคคอลัมนาริส พบว่าผลการระบุชนิดมีความสอดคล้องกับวิธีมาตรฐานโดยการวิเคราะห์ ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน 16S rRNA โดยตรวจพบเชื้อ F. covae จำนวน 10 ไอโซเลต และ F. oreochromis จำนวน 30 ไอโซเลต เทคนิค duplex PCR ที่พัฒนาขึ้นมีศักยภาพในการนำไปใช้เป็น เครื่องมือสำหรับการตรวจวินิจฉัยและเฝ้าระวังโรคคอลัมนาริสในปลาเศรษฐกิจของประเทศไทย ซึ่งจะ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมโรค ลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ และสนับสนุนการพัฒนา อุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างยั่งยืน
รายละเอียดการนำไปใช้งาน
เอกสาร Final Paper(s)
  • -

ทีมวิจัย

ที่ นักวิจัย หน่วยงาน ตำแหน่งในทีม การมีส่วนร่วม (%)
1พิมวรางค์ สุขการัณย์คณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชหัวหน้าโครงการ100