พัฒนาอาชีพเพาะเห็ด เพื่อยกระดับรายได้ครัวเรือนชนบทและผู้ประกอบการด้วยเทคโนโลยีพร้อมใช้แบบมีส่วนร่วมในพื้นที่ชุมชนจังหวัดสงขลาและจังหวัดสตูล

Developing mushroom cultivation careers to increase income of rural households and entrepreneurs with ready-to-use technology with participation in communities in Songkhla and Satun provinces.

รายละเอียดโครงการ

ปีงบประมาณ 2568
หน่วยงานเจ้าของโครงการ
ลักษณะโครงการ โครงการใหม่
ประเภทโครงการ โครงการเดี่ยว
ประเภทงานวิจัย โครงการประยุกต์
วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2567
วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) 30 กันยายน 2568
วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) 30 มิถุนายน 2568
ประเภททุนวิจัย ทุน บพท.
สถานะโครงการ อยู่ระหว่างดำเนินการ
เลขที่สัญญา4843534
เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา ไม่ใช่
เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม ไม่ใช่
บทคัดย่อโครงการ

การดำเนินงานโครงการวิจัยพัฒนาอาชีพเพาะเห็ด เพื่อยกระดับรายได้ครัวเรือนชนบทและผู้ประกอบการด้วยเทคโนโลยีพร้อมใช้แบบมีส่วนร่วมในพื้นที่ชุมชนจังหวัดสงขลาและจังหวัดสตูล มีวัตถุประสงค์การวิจัย 3 ประการ คือ ประการที่ 1 เพื่อขยายผลการใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการเพาะเห็ด ที่ผ่านการพิสูจน์และเป็นที่ยอมรับนำไปประยุกต์ใช้ในระดับชุมชน และระดับการผลิตในปริมาณมาก เพื่อยกระดับรายได้ของครัวเรือนในชนบท กลุ่มอาชีพ และผู้ประกอบการในพื้นที่กลุ่มเป้าหมาย

ประการที่ 2 เพื่อพัฒนาศักยภาพนวัตกรชุมชน ให้สามารถรับและปรับใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับบริบทของตนเอง พร้อมทั้งสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ ไปยังชุมชน เพื่อสร้างพื้นที่การเรียนรู้ที่ต่อเนื่องและยั่งยืน และประการที่ 3 เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมที่เหมาะสม (ALP) โดยใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมในการเพาะเห็ดเป็นเครื่องมือในการถ่ายทอด องค์ความรู้ สร้างผู้นำการเปลี่ยนแปลงในชุมชน และยกระดับคุณภาพชีวิตของครัวเรือนในชนบทให้ดียิ่งขึ้น

คณะผู้วิจัยจึงได้นำเทคโนโลยีที่เหมาะสม กระบวนการควบคุมระบบการเพาะเห็ดอัตโนมัติ ซึ่งประกอบด้วย 3 เทคโนโลยี ได้แก่ ตู้เพาะเห็ด Smart WiFi กล่องควบคุมโรงเพาะเห็ดอัตโนมัติ และระบบรดนํ้าแบบจานหมุนเหวี่ยง มาใช้ในการขยายผลการดำเนินงานวิจัย ทั้งนี้คณะผู้วิจัยได้กำหนดระเบียบวิธีวิจัย (Research Methodology) โดยใช้หลักการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ออกแบบการวิจัย 8 ขั้นตอน คือ 1) คัดเลือกครัวเรือนเป้าหมาย 2) วิเคราะห์เทคโนโลยีที่เหมาะสม 3) ปรับแต่งเทคโนโลยีที่เหมาะสม 4) ถ่ายทอดเทคโนโลยี 5) สร้างการมีส่วนร่วมและการรับ ปรับใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม 6) สร้างการเรียนรู้ 7)สร้างนวัตกรชุมชน และ 8) ประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจของโครงการวิจัยผลที่คาดว่าจะได้รับจากการดำเนินงานโครงการวิจัย สรุปได้ 3 ประการ คือ ประการที่ 1 กลุ่มเป้าหมายโครงการวิจัยเกิดการเรียนรู้ ยอมรับ ปรับใช้ และขยายผลเทคโนโลยีที่เหมาะสมได้อย่างน้อยร้อยละ 80 ซึ่งสามารถยกระดับรายได้เพิ่มขึ้น 5,000 บาท/เดือน หรือ 60,000 บาท/ปี ประการที่ 2 เกิดนวัตกรชุมชนทั้ง 4 ระดับ จำนวน 50 คน ที่สามารถนำความรู้และทักษะไปประยุกต์ใช้และขยายผลเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาขีดความสามารถด้านอาชีพเพื่อยกระดับรายได้ และขยายผลถ่ายทอดให้พื้นที่อื่นๆ ได้ต่อไป ประการที่3 เกิดรูปแบบกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมที่เหมาะสม โดยใช้ระบบเพาะเห็ดเป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดองค์ความรู้ สร้างผู้นำการเปลี่ยนแปลงในชุมชน นอกจากนี้โครงการวิจัยอาจจะส่งผลกระทบให้เกิดเครือข่ายเกษตรกรผู้เพาะเห็ดที่เข้มแข็ง สามารถจัดการผลผลิตร่วมกัน สร้างอำนาจการต่อรอง และสร้างโอกาสในการแข่งขัน และเป็นผลผลิตทางการเกษตรที่มีส่วนสำคัญในการยกระดับผลิตภัณฑ์จังหวัด (GPP) ให้สูงยิ่งขึ้นต่อไป

รายละเอียดการนำไปใช้งาน

ด้านวิชาการ

เอกสารประกอบโครงการ
  • -

ทีมวิจัย

ที่ นักวิจัย หน่วยงาน ตำแหน่งในทีม การมีส่วนร่วม (%)
1พิทักษ์ สถิตวรรธนะคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาหัวหน้าโครงการ25
2สลักจิตร แบลนชาร์ดคณะวิศวกรรมศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาหัวหน้าโครงการ10
3จุฑามาศ บุญรัศมีคณะบริหารธุรกิจ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย15
4วราวุฒิ ดวงศิริคณะศิลปศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย10
5ผศ. ชิดชนก มากเชื้อคณะบริหารธุรกิจ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย10
6น้ำฝน ชูพูลคณะศิลปศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย10
7กิติศักดิ์ ชุมทองคณะศิลปศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย สงขลาผู้ร่วมวิจัย20