โครงการวิจัย

การใช้พืชสมุนไพรที่ได้จากธรรมชาติมาเป็นส่วนประกอบในการผลิตตำรับยา เครื่องสำอาง หรือผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ยังมีข้อกังวลอยู่มากในเรื่องสิ่งเจือปนที่ยังไม่ได้มาตรฐาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งธาตุโลหะหนักที่มักจะพบเกินมาตรฐานอยู่บ่อย ๆ ซึ่งมักจะปนเปื้อนมากับวัสดุปลูก ดินในแหล่งที่ปลูกอาจจะมีธาตุโลหะเหล่านี้ในปริมาณที่สูงอยู่แล้ว นอกจากนี้ยังพบสารเคมีกำจัดแมลงที่เกิดจากการจัดการแปลงของเกษตรกรเองอีกด้วย มีการรายงานการปนเปื้อนโลหะหนักในยาสมุนไพรแผนโบราณมาอย่างต่อเนื่อง ในปัจจุบัน เทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงพืชในสภาพปลอดเชื้อเป็นอีกวิธีการหนึ่งที่มีประสิทธิภาพอย่างมากในการเพิ่มจำนวนพืชจำนวนมากอย่างรวดเร็ว และยังสามารถเพิ่มจำนวนเฉพาะส่วนของพืชที่ต้องการอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็น ยอด ราก หรือส่วนอื่น ๆ ของพืช การเพาะเลี้ยงพืชในสภาพปลอดเชื้อเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่จะสามารถสร้างชิ้นส่วนเนื้อเยื่อพืชให้ปราศจากเชื้อและสารเคมีปนเปื้อนได้ เนื่องจากหลักการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชคือการพาะชิ้นส่วนพืชหรือพืชทั้งต้นในระบบปิด จึงสามารถควบคุมอาหาร เชื้อโรค และธาตุต่างๆ ได้ ชิ้นส่วนพืชที่ได้จึงมีความปลอดภัยจากการปนเปื้อนสารโลหะหนัก และสารเคมีอื่นๆ ที่จะเป็นอันตรายต่อการนำไปเป็นส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับมนุษย์หรือสัตว์ต่างๆ สูงมาก ในงานวิจัยครั้งนี้จึงเห็นถึงความสำคัญของการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชในสภาพปลอดเชื้อ โดยฉพาะพืชสมุนไพรที่ต้องนำชิ้นส่วนพืชมาผลิตผลิตภัณฑ์ทางยาและเครื่องสำอาง ซึ่งต้องการคุณภาพและความปลอดภัยทั้งเชื้อโรคและสารปนเปื้อนสูง จึงใช้อบเชยเถา (Zygostelma benthamii Baill) เป็นพืชทดลอง เนื่องจากเป็นพืชสมุนไพรที่ใช้ชิ้นส่วนรากเป็นสำคัญในการปรุงยา ซึ่งเป็นส่วนที่อยู่ใต้ดินมีโอกาสสะสมสารปนเปื้อนต่างๆ ในดินได้มากกว่าส่วนอื่นๆ ทั้งนี้เพื่อเปรียบเทียบปริมาณสารพฤกษเคมีของรากอบเชยเถา ที่ขึ้นเองในดินตามธรรมชาติกับการชักนำให้เกิดรากในสภาพปลอดเชื้อ ว่ามีความแตกต่างกันหรือไม่ มากน้อยแค่ไหน ซึ่งจะสามารถนำมาใช้ประเมินการผลิตพืชสมุนไพรที่มีคุณภาพและความปลอดภัยที่มีมาตรฐานสูง เพื่อเป็นต้นแบบการผลิตวัตถุดิบปรุงยาในพืชสมุนไพรอื่นๆ และในระดับอุตสาหกรรมต่อไป

ด้านเศรษฐกิจ ลดต้นทุนการจัดการด้านความปลอดภัยผลิตภัณฑ์ทางยาและเครื่องสำอาง

ด้านสังคม เพิ่มมาตรฐานความปลอดภัยผลิตภัณฑ์ทางยาและเครื่องสำอาง

ด้านสิ่งแวดล้อม ลดขั้นตอนและสารเคมีจากกระบวนการจัดการกำจัดสารปนเปื้อนจากพืชสมุนไพรที่เป็นสารตั้งต้นในการผลิตผลิตภัณฑ์ทางยาและเครื่องสำอาง

• -