ผงแกงเลียงจากกะปิกุ้งเคยหวาน และการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนและผู้ผลิตกะปิกุ้งเคยหวาน

Kaeng Liang Powder from Sweet Krill Paste and Development of Community Enterprise and Producer for Sweet Krill Paste

รายละเอียดโครงการ

ปีงบประมาณ 2569
หน่วยงานเจ้าของโครงการ
ลักษณะโครงการ โครงการใหม่
ประเภทโครงการ โครงการเดี่ยว
ประเภทงานวิจัย โครงการพื้นฐาน
วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2568
วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) 30 กันยายน 2569
วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2568
ประเภททุนวิจัย ทุน ววน.
สถานะโครงการ อยู่ระหว่างดำเนินการ
เลขที่สัญญา
เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา ไม่ใช่
เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม ไม่ใช่
บทคัดย่อโครงการ

ตลาดเครื่องปรุงรสในประเทศไทยสามารถเติบโตได้อย่างต่อเนื่อง เพราะอาหารเป็นสิ่งสำคัญในการดำรงชีพของมนุษย์ โดยตลาดในประเทศเติบโตเฉลี่ยร้อยละ 5.8 ต่อปีในช่วงปี 2564-65 เติบโตเพิ่มขึ้นในทุกกลุ่มสินค้า ยกเว้น ยอดขายผงชูรสในรูปแบบดั้งเดิมมีแนวโน้มลดลง และถูกปรับเปลี่ยนรูปแบบผลิตภัณฑ์ให้สอดรับกับกระแสการรักสุขภาพของผู้บริโภค  โดยไทยเป็นประเทศผู้ส่งออกเครื่องปรุงรสอันดับ 6 ของโลก มีอัตราเติบโตเฉลี่ย 5 ปีที่   ร้อยละ 7.6 ตลาดส่งออกเครื่องปรุงรสของไทยอยู่ใน 3 ภูมิภาคสำคัญ ได้แก่ ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ยุโรป และอเมริกาเหนือ มีสัดส่วนส่งออกร้อยละ 59.1, 23.7 และ 13.5 ของมูลค่าส่งออกรวม ตามลำดับ  (สถาบันอาหาร, 2566) การเติบโตของอุตสาหกรรมเครื่องปรุงรสไทย อาศัยฐานการบริโภคในประเทศที่แข็งแกร่ง ก่อนที่จะขยายการส่งออก โดยมีแรงผลักดันจากการเติบโตของภาคการท่องเที่ยว ทำให้อาหารไทยเป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ การขยายตัวของร้านอาหารไทยในต่างประเทศ มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งที่ทำให้การส่งออกเครื่องปรุงรสของไทยเติบโตขึ้นอย่างมั่นคง

กะปิกุ้งเคยหวาน เป็นกะปิอีกรูปแบบหนึ่งที่ต่างจากกะปิกุ้งเคยปกติ  กะปิชนิดนี้ทำมาจากกุ้งเคยเช่นกัน แต่ไม่ได้ผ่านกระบวนการหมักและกระบวนการทำให้ละเอียด ลักษณะกะปิชนิดนี้จะมองเห็นตัวกุ้งเคยเป็นชิ้นเล็ก ๆ เกาะกันแน่นด้วยส่วนผสมของเกลือและน้ำตาลที่คลุกเคล้ากับกุ้งเคยแล้วนำไปตากแดด ก่อนการนำมาบรรจุกระปุกจำหน่าย  ผลิตภัณฑ์กะปิกุ้งเคยหวาน นิยมนำมารับประทานในรูปแบบที่คล้ายกับกะปิเนื้อละเอียด แต่จะมีรสหวานกว่า การนำมาทำอาหาร เช่น น้ำพริก แกงเลียง น้ำปลาหวาน ใส่พริกแกง ฯลฯ  การนำกะปิกุ้งเคยหวานมาใช้ในแกงเลียงเป็นรูปแบบหนึ่งที่นิยมใช้กันในปัจจุบัน การศึกษาครั้งนี้ต้องการนำกะปิกุ้งเคยหวานมาผลิตเป็นผงแกงเลียงสำเร็จรูป  เพื่อความสะดวกในการใช้งาน  และสร้างตลาดผลิตภัณฑ์ใหม่จากกะปิให้กับวิสาหกิจชุมชน  ผลิตภัณฑ์ผงแกงเลียงสำเร็จรูปทีได้เป็นผงปรุงรสอีกรูปแบบหนึ่งที่จะสร้างความสะดวกแก่ผู้บริโภค  ซึ่งไม่ต้องเสียเวลาในการเตรียมเครื่องแกงของแกงเลียงในการปรุงแกงเลียงแต่ละครั้ง โดยสามารถนำไปใช้งานทั้งในครัวเรือนและร้านอาหาร  ซึ่งการใช้งานในครัวเรือนเพื่อเพิ่มความสะดวกให้ผู้ทำอาหาร ในส่วนของร้านอาหารก็จะทำให้การทำอาหารมีความคงตัวสม่ำเสมอของรสชาติมากยิ่งขึ้น  ส่วนผสมในการผลิตผงแกงเลียงครั้งนี้จะใช้วัสดุจากธรรมชาติทั้งหมด ไม่มีการเติมผงชูรส และสารกันเสีย  เพื่อสุขภาพทีดีของผู้บริโภค ตรงตามแนวโน้มการบริโภคอาหารที่เน้นเพื่อสุขภาพมากยิ่งขึ้น  และผลิตภัณฑ์ที่ได้สามารถนำมาจำหน่ายเพื่อการสร้างรายได้ให้กับชุมชนต่อไป

การศึกษาครั้งนี้จะมีการศึกษากระบวนการผลิตภัณฑ์ผงแกงเลียงจากกุ้งเคยหวาน  โดยศึกษาปัจจัยด้านอุณหภูมิในการอบแห้งผงแกงเลียงจากกะปิกุ้งเคยหวาน เพื่อหาอุณหภูมิและระยะเวลาในการผลิตที่เหมาะสมเพื่อให้ผลิตภัณฑ์มีค่าวอเตอรแอกทิวิตี (aw) ต่ำกว่า 0.6 เนื่องจากการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์จะเพิ่มขึ้นเมื่อค่า aw เพิ่มขึ้นแต่จะถูกยับยั้งการเจริญเติมโตที่ค่า aw น้อยกว่า 0.6 (Fontana, 2020) ทำการศึกษาบรรจุภัณฑ์และอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ผงแกงเลียงจากกุ้งเคยหวาน  และศึกษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ผงแกงเลียงจากกุ้งเคยหวาน  นอกจากนั้นการศึกษาครั้งต้องการพัฒนาวิสาหกิจชุมชน  ซึ่งแนวทางการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนและผู้ผลิตกะปิกุ้งเคยหวาน  เป็นแนวทางหนึ่งที่จะช่วยแก้ปัญหาความยากจนของประชาชน และเป็นแนวทางที่สร้างเศรษฐกิจ สังคม และชุมชนให้มีความยั่งยืน เพราะเป็นการส่งเสริมให้ชุมชนรู้จักใช้ทรัพยากรท้องถิ่น ทำให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองในระยะยาวได้อย่างมั่นคง

หลัก

รายละเอียดการนำไปใช้งาน ตีพิมพ์บทความทางวิชาการ
เอกสารประกอบโครงการ
  • -

ทีมวิจัย

ที่ นักวิจัย หน่วยงาน ตำแหน่งในทีม การมีส่วนร่วม (%)
1นพรัตน์ มะเหคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรังหัวหน้าโครงการ60
2ดลฤดี พิชัยรัตน์คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรังผู้ร่วมวิจัย10
3นิภาพร ช่วยธานีคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรังผู้ร่วมวิจัย15
4สุดคนึง ณ ระนองคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรังผู้ร่วมวิจัย5
5ดาริกา อุวะภาคคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรังผู้ร่วมวิจัย10