โครงการวิจัย
การพัฒนาระบบแจ้งเตือนสภาพแวดล้อมภายในลังเลี้ยงผึ้งด้วยภาพถ่ายและเทคโนโลยี IOTS
Development of an Environmental Alert System for Beehives Using Imaging and IoT Technologies
รายละเอียดโครงการ
| ปีงบประมาณ | 2569 |
| หน่วยงานเจ้าของโครงการ | |
| ลักษณะโครงการ | โครงการใหม่ |
| ประเภทโครงการ | โครงการเดี่ยว |
| ประเภทงานวิจัย | โครงการวิจัยและพัฒนา |
| วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 1 ตุลาคม 2568 |
| วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 30 กันยายน 2569 |
| วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) | 1 พฤศจิกายน 2568 |
| ประเภททุนวิจัย | งบประมาณรายได้ |
| สถานะโครงการ | อยู่ระหว่างดำเนินการ |
| เลขที่สัญญา | |
| เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา | ไม่ใช่ |
| เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม | ไม่ใช่ |
| บทคัดย่อโครงการ | โครงการนี้มีวัตถุประสงคในการพัฒนาระบบอัตโนมัติที่สามารถตรวจสอบและควบคุมสภาพแวดลอมภายในโพรงผึ้ง โดยใชเทคโนโลยีสมัย ใหมในการวัดคาตาง ๆ เชน อุณหภูมิ ความชื้น ควัน ฝุน และนํ้าหนัก รวมถึงการใชเซนเซอรลูกลอยนํ้าในการตรวจสอบระดับนํ้าในฐานโพรงผึ้งเพื่อ ปองกันปญหาที่อาจเกิดขึ้นกับการเลี้ยงผึ้งและการผลิตนํ้าผึ้ง จากการสอบถามเกษตรกรผูดูแลผึ้งโพรง พบวา ผูดูแลตองการขอมูลที่เกี่ยวของกับสภาพแวดลอมที่มีผลตอการเจริญเติบโตของผึ้งและการ ผลิตนํ้าผึ้งที่มีคุณภาพ โดยระบบนี้ไดพัฒนาฟงกชันการแจงเตือนผานแอปพลิเคชัน LINE เพื่อใหผูดูแลและลูกคาสามารถติดตามสถานะของโพรงผึ้งได ตลอดเวลา ขอมูลที่เก็บไดจะถูกจัดเก็บใน Google Sheets และสามารถควบคุมระบบไดผานแอปพลิเคชัน Blynk ซึ่งทําใหการตรวจสอบและการสั่ง จองผึ้งโพรงเปนไปไดอยางสะดวกและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ระบบจะทําการแจงเตือนผูดูแลทุกๆ 2 ชั่วโมง เพื่อใหผูดูแลสามารถตรวจสอบขอมูลที่สําคัญไดทันที ซึ่งจะชวยใหการเลี้ยงผึ้งมี ประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งในดานการผลิตนํ้าผึ้งที่มีคุณภาพสูงและการบริหารจัดการที่สะดวกสบาย โดยรวม โครงการนี้มีเปาหมายในการพัฒนาการเกษตรและการเลี้ยงผึ้งใหมีความยั่งยืนและประสิทธิภาพมากขึ้น พรอมทั้งสามารถเพิ่มมูลคา ใหกับผลิตภัณฑจากผึ้งและชวยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผูเลี้ยงผึ้งในประเทศไทย |
| รายละเอียดการนำไปใช้งาน | ึ้งเปนแมลงผสมเกสรที่มีความสําคัญตอระบบนิเวศและเศรษฐกิจโลก โดยมีสวนชวยเพิ่มผลผลิตพืชอาหารโลกถึง 35% เชน ผลไมและ ธัญพืช สําหรับประเทศไทย ผึ้งพันธุและผึ้งโพรงมีบทบาทสําคัญในอุตสาหกรรมไมผลเศรษฐกิจ เชน ลําไยและลิ้นจี่ อีกทั้งยังเปนแหลงผลิตนํ้าผึ้งที่มี มูลคาทางเศรษฐกิจสูง ในป 2555 ไทยสงออกนํ้าผึ้ง 8,945.17 ตัน มูลคา 577.64 ลานบาท โดยสงออกไปยังตลาดสําคัญ เชน เยอรมนี ไตหวัน และ ซาอุดิอาระเบีย ทําใหไทยเปนผูสงออกนํ้าผึ้งอันดับ 32 ของโลกและอันดับ 2 ในอาเซียน รองจากเวียดนาม (ขอมูลจากกรมสงเสริมการเกษตร. (2556). รายงานสถิติการสงออกผลิตภัณฑนํ้าผึ้งของประเทศไทย). การเลี้ยงผึ้งยังใหประโยชนทางออม เชน ลดการใชสารเคมีในเกษตร เพิ่มผลผลิตจากการ ผสมเกสร และสรางงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวของ เชน การผลิตอุปกรณเลี้ยงผึ้งและบรรจุภัณฑ อยางไรก็ตาม การเลี้ยงผึ้งโพรงยังเผชิญปญหานํ้าผึ้ง ไมเขมขนและการถูกรบกวนจากมด ซึ่งสงผลตอคุณภาพและปริมาณนํ้าผึ้ง โพรงผึ้งตองการสภาพแวดลอมที่เหมาะสม เชน อุณหภูมิ ความชื้น และแสง เพื่อการเจริญเติบโตและการผลิตนํ้าผึ้งที่มีคุณภาพ การนํา เทคโนโลยีสมัยใหมมาใชในการตรวจวัดคาตาง ๆ เชน อุณหภูมิและความชื้นในโพรงผึ้ง จะชวยเพิ่มความแมนยําในการจัดการ และทําใหการทํางาน สะดวกและประหยัดเวลา สงผลตอการพัฒนาการเกษตรและการเลี้ยงผึ้งที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น จากการสอบถามเกษตรกรผูดูแลผึ้งโพรงเกี่ยวกับขอมูลที่ตองการทราบภายในโพรงผึ้ง พบวา ผูดูแลตองการขอมูลเกี่ยวกับความชื้น อุณหภูมิ ควัน หรือฝุนที่อาจรบกวนผึ้ง รวมถึงนํ้าหนักและภาพถายจากภายในโพรงผึ้ง เพื่อใหการเลี้ยงผึ้งมีประสิทธิภาพและไดนํ้าผึ้งที่มีคุณภาพสูงขึ้น เพื่อใหตอบสนองความตองการเหลานี้ ผูวิจัยจึงไดพัฒนาระบบอัตโนมัติที่สามารถควบคุมและตรวจวัดสภาพแวดลอมในโพรงผึ้ง เชน ความชื้น อุณหภูมิ ควัน และฝุน โดยระบบนี้ยังสามารถตรวจจับนํ้าหนักและใชเซนเซอรลูกลอยนํ้าในการตรวจสอบระดับนํ้าในฐานโพรงผึ้งเพื่อปองกันปญหาที่ อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้ ระบบยังรองรับการแจงเตือนผูดูแลและลูกคา ผานแอปพลิเคชัน LINE เพื่อใหสามารถติดตามสถานะของโพรงผึ้งไดตลอดเวลา ขอมูลที่ไดจะถูกเก็บใน Google Sheets และสามารถควบคุมระบบไดผานแอปพลิเคชัน Blynk ซึ่งทําใหผูดูแลและลูกคาสามารถสั่งจองหรือดูขอมูล ภายในโพรงผึ้งไดงายและสะดวก โดยระบบจะทําการแจงเตือนทุกๆ 2 ชั่วโมง เพื่อใหผูดูแลและลูกคาสามารถตรวจสอบและรับขอมูลไดทันท |
| เอกสารประกอบโครงการ |
|
ทีมวิจัย

| ที่ | นักวิจัย | หน่วยงาน | ตำแหน่งในทีม | การมีส่วนร่วม (%) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ดร. ประเสริฐ นนทกาญจน์ | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช | หัวหน้าโครงการ | 50 |
| 2 | สุธาพร เกตุพันธ์ | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช | ผู้ร่วมวิจัย | 25 |
| 3 | ชริยา นนทกาญจน์ | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช | ผู้ร่วมวิจัย | 25 |