โครงการวิจัย
การพัฒนากระบวนการปลูกฟ้าทะลายโจรในระบบอควาโปนิกส์เพื่อควบคุมความสม่ำเสมอของปริมาณสารแอนโดกราโฟไลด์และลดปริมาณน้ำเสียจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
Development of andrographis cultivation process in aquaponics system for controlling the uniformity of andrographolide content and reducing the amount of wastewater from aquaculture
รายละเอียดโครงการ
| ปีงบประมาณ | 2569 |
| หน่วยงานเจ้าของโครงการ | |
| ลักษณะโครงการ | โครงการใหม่ |
| ประเภทโครงการ | โครงการเดี่ยว |
| ประเภทงานวิจัย | โครงการประยุกต์ |
| วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 1 ตุลาคม 2568 |
| วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) | 30 กันยายน 2569 |
| วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) | 1 ตุลาคม 2568 |
| ประเภททุนวิจัย | ทุน ววน. |
| สถานะโครงการ | ทำสัญญาแล้ว |
| เลขที่สัญญา | |
| เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา | ไม่ใช่ |
| เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม | ไม่ใช่ |
| บทคัดย่อโครงการ | ประสิทธิภาพของฟ้าทะลายโจรในการยับยั้งเชื้อไวรัสและแบคทีเรียก่อโรค รวมถึงฤทธิ์ต้านการอักเสบขึ้นอยู่กับปริมาณสารออกฤทธิ์ที่สำคัญคือแอนโดรกราโฟไลด์ ซึ่งสารสำคัญนี้จะมีปริมาณมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับส่วนที่นำมาใช้ ฤดูกาล อายุการเก็บเกี่ยว ระยะเวลาการเก็บรักษาหลังการเก็บเกี่ยว และที่สำคัญคือ แหล่งที่ปลูกและคุณภาพของดิน ดังนั้นผลิตภัณฑ์ฟ้าทะลายโจรที่มีจำหน่ายในท้องตลาดซึ่งปลูกในดินที่มีคุณภาพแตกต่างกันจึงมีความแปรปรวนของสารแอนโดรกราโฟไลด์เป็นอย่างมาก ในปัจจุบันระบบการปลูกพืชแบบไฮโดรโปนิกส์ที่มีการควบคุมปริมาณแร่ธาตุได้รับการยืนยันว่ามีประสิทธิภาพในการผลิตฟ้าทะลายโจรให้มีปริมาณของแอนโดรกราโฟไลด์ในระดับมาตรฐานได้ อีกทั้งยังป้องกันการปนเปื้อนโลหะหนักจากดิน แต่อย่างไรก็ตามระบบการปลูกแบบไฮโดรโปนิกส์มีต้นทุนสูงเนื่องจากต้องเติมปุ๋ยเคมีสังเคราะห์เพื่อเป็นแหล่งธาตุอาหารให้แก่พืช ทั้งๆ ที่สารอาหารดังกล่าวสามารถหาได้จากของเสียจากการเลี้ยงสัตว์น้ำในระบบอควาโปนิกส์ ซึ่งนอกจากจะสามารถลดต้นทุนเรื่องปุ๋ยเคมี แล้วยังเป็นการแก้ปัญหาน้ำเสียในระบบเลี้ยงสัตว์น้ำควบคู่ไปพร้อมกันอีกด้วย โครงการวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ทดสอบปริมาณและความสม่ำเสมอของสารแอนโดกราโฟไลด์ในฟ้าทะลายโจรที่ปลูกในระบบอควาโปนิกส์ 2) เปรียบเทียบประสิทธิภาพในการบำบัดของเสียกลุ่มไนโตรเจนด้วยฟ้าทะลายโจรในรูปแบบอควาโปนิกส์ กับการเลี้ยงปลาระบบเปิด 3) เปรียบเทียบการเจริญเติบโตของปลาที่เลี้ยงในบ่อซึ่งผ่านการบำบัดของเสียด้วยฟ้าทะลายโจรในรูปแบบอควาโปนิกส์กับการเลี้ยงระบบเปิด โดยพัฒนาบ่อเลี้ยงในระบบอควาโปนิกส์แบบกระชังบกขนาด 4 x4 เมตร น้ำลึก 60 เซนติเมตร จำนวน 1 บ่อ ภายในพื้นที่ควบคุมแสงและน้ำฝน โดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์สำหรับการหมุนเวียนน้ำ และมีบ่อเลี้ยงลักษณะเดียวกันแต่มีระบบน้ำแบบเปิดเปลี่ยนถ่ายน้ำร้อยละ 50 ทุกวัน เป็นกลุ่มควบคุมการเลี้ยงปลา ปล่อยการเลี้ยงปลาดุก จากนั้นนำต้นอ่อนฟ้าทะลายโจรลงชุดปลูกพืชแบบ DFT (Deep Floating Technique) ที่ความหนาแน่น 30 ต้นต่อตารางเมตร ทำการศึกษาเป็นเวลา 4 เดือน ทำการสุ่มเพื่อบันทึกและวิเคราะห์การเจริญเติบโตของฟ้าทะลายโจรทุกสัปดาห์ เมื่อสิ้นสุดระยะเวลา 4 เดือน นำฟ้าทะลายโจรมาทำแห้งแล้วบดเป็นผง และวัดปริมาณแอนโดกราโฟไลด์ในผงฟ้าทะลายโจรนั้นด้วยเทคนิค HPLC รวมทั้งทดสอบความสม่ำเสมอของสารแอนโดกราโฟไลด์ภายในแปลงปลูกเดียวกัน และความสม่ำเสมอของสารแอนโดกราโฟไลด์ในแต่ละรอบของการปลูกบันทึกและเปรียบเทียบคุณภาพน้ำกลุ่มไนโตรเจนรวมถึงพารามิเตอร์อื่นของทั้งระบบอควาโปนิกส์ และระบบเปิดทุกวัน ทำการสุ่มปลาเพื่อประมาณการเจริญเติบโตของปลาของทั้งสองระบบทุกสัปดาห์ นอกจากนั้นทำการบันทึก ปริมาณการใช้ไฟฟ้า ปริมาณการใช้น้ำ ปริมาณน้ำทิ้ง ต้นทุนและผลกำไรจากการเลี้ยงเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมตลอดการศึกษา ความสำเร็จของโครงการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้การผลิตฟ้าทะลายโจรที่มีปริมาณสารแอนโดกราโฟไลด์สม่ำเสมอ พร้อมทั้งลดการปล่อยน้ำทิ้งในบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไม่เกินร้อยละ 10 ต่อวัน |
| รายละเอียดการนำไปใช้งาน | |
| เอกสารประกอบโครงการ |
|
ทีมวิจัย
| ที่ | นักวิจัย | หน่วยงาน | ตำแหน่งในทีม | การมีส่วนร่วม (%) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | กิติกานต์ สกุณา | คณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช | หัวหน้าโครงการ | 40 |
| 2 | โสภาวรรณ รัตนพันธุ์ | คณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช | ผู้ร่วมวิจัย | 20 |
| 3 | ผศ.ดร. กมลวรรณ บุญเจริญ | คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช | ผู้ร่วมวิจัย | 20 |
| 4 | สุภาพร หนูชู | คณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช | ผู้ร่วมวิจัย | 20 |