การพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรหมักเสริมอาหารสําหรับป้องกันปรสิตในทางเดินอาหารและต้านการอักเสบในโคชน

Development of herbal fermented supplements for gastrointestinal parasites prevention and antiinflammation in fighting bulls

รายละเอียดโครงการ

ปีงบประมาณ 2569
หน่วยงานเจ้าของโครงการ
ลักษณะโครงการ โครงการใหม่
ประเภทโครงการ โครงการเดี่ยว
ประเภทงานวิจัย โครงการพื้นฐาน
วันที่เริ่มโครงการวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2568
วันที่สิ้นสุดโครงการวิจัย (พ.ศ.) 30 กันยายน 2569
วันที่ได้รับทุนวิจัย (พ.ศ.) 1 ตุลาคม 2568
ประเภททุนวิจัย ทุน ววน.
สถานะโครงการ ทำสัญญาแล้ว
เลขที่สัญญา
เป็นโครงการวิจัยที่ใช้ในการจบการศึกษา ไม่ใช่
เป็นโครงการวิจัยรับใช้สังคม ไม่ใช่
บทคัดย่อโครงการ

 โคชน (Fighting bull) เป็นโคเนื้อพันธุ์พื้นเมืองทางภาคใต้ที่ได้รับความนิยมในกีฬาและการแข่งขันโคชน วัวที่ถูกคัดเลือกเพื่อนำมาใช้ในการชนมักจะเป็นเพศผู้ที่มีลักษณะทางกายภาพที่ดีและพฤติกรรมที่แข็งแกร่ง การชนวัวเป็นกีฬาพื้นเมืองที่นิยมมากในจังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดใกล้เคียง อย่างไรก็ตาม การเลี้ยงโคชนมักประสบปัญหาปรสิตในทางเดินอาหารที่ส่งผลให้วัวน้ำหนักลดและอัตราการเจริญเติบโตลดลง เกษตรกรมักเลี้ยงโคชนแบบปล่อยแปลงหญ้าหรือปล่อยหาอาหารเอง ทำให้วัวมีโอกาสสูงที่จะติดปรสิตจากแปลงหญ้าหรือแหล่งน้ำ การติดปรสิตในโคชนพบสูง โดยเฉพาะพยาธิใบไม้ในกระเพาะรูเมน พยาธิตัวกลม และโปรโตซัว ปัจจุบัน การรักษาปรสิตในทางเดินอาหารใช้ยาถ่ายพยาธิที่มีหลายชนิด แต่การใช้ยาถ่ายพยาธิติดต่อกันเป็นเวลานานทำให้ปรสิตดื้อต่อยา ส่งผลให้การรักษาไม่ประสบผลสำเร็จ และเกิดปัญหาการตกค้างของสารเคมีในเนื้อสัตว์ ดังนั้น การใช้สมุนไพรท้องถิ่นในการรักษาจึงได้รับความสนใจมากขึ้น เนื่องจากหาได้ง่าย ราคาไม่แพง และปลอดภัย

           โครงการวิจัยนี้มุ่งพัฒนาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารหมักจากสมุนไพรท้องถิ่น เช่น ลูกยอ (Morinda citrifolia Linn.) และขี้เหล็ก (Cassia siamea) ซึ่งมีสารออกฤทธิ์ที่มีประสิทธิภาพในการต้านพยาธิและเสริมภูมิคุ้มกัน โดยวิจัยการเตรียมผลิตภัณฑ์สมุนไพรรูปแบบหมักร่วมกับกากน้ำตาลเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพและมาตรฐานสำหรับใช้ในการป้องกันรักษาโรคพยาธิและเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในโคชน หากโครงการประสบความสำเร็จ จะช่วยเกษตรกรในการลดการใช้ยาถ่ายพยาธิและสารเคมีที่มีราคาแพง นำมาซึ่งผลิตภัณฑ์ปศุสัตว์อินทรีย์ที่มีมูลค่าสูงและปลอดภัยต่อผู้บริโภค และส่งเสริมการใช้สมุนไพรไทยให้เกิดประโยชน์สูงสุด สอดคล้องกับนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ที่เน้นการใช้องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการสร้างมูลค่าแก่ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรเพื่อความยั่งยืนของเกษตรกร

รายละเอียดการนำไปใช้งาน
  1. เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรลูกยอและขี้เหล็กรูปแบบหมักที่มีคุณภาพและมาตรฐาน
  2. เพื่อศึกษาประสิทธิภาพผลิตภัณฑ์สมุนไพรหมักในการฆ่าพยาธิตัวกลมจากโคชนในห้องปฏิบัติการ
  3. เพื่อศึกษาประสิทธิภาพผลิตภัณฑ์สมุนไพรหมักในการฆ่าเชื้อพยาธิใบไม้ในกระเพาะรูเมนจากโคชนในห้องปฏิบัติการ
  4. เพื่อศึกษาประสิทธิภาพผลิตภัณฑ์สมุนไพรหมักต่อการเปลี่ยนแปลงการทำงานของเซลล์โมโนไซต์จากโคชนในห้องปฏิบัติการ
เอกสารประกอบโครงการ
  • -

ทีมวิจัย

ที่ นักวิจัย หน่วยงาน ตำแหน่งในทีม การมีส่วนร่วม (%)
1มธุรส สุวรรณเรืองศรีคณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชหัวหน้าโครงการ35
2สุณิษา คงทองคณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชผู้ร่วมวิจัย20
3ดร. วิภาพร จารุจารีตคณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชผู้ร่วมวิจัย20
4วิรัลฐิตา โบห์มันคณะสัตวแพทยศาสตร์ ราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราชผู้ร่วมวิจัย25